‘Participatie bij de RES is een continu proces’

Huri Sahin

regio-accounthouder Zuid-Holland en Zeeland, NPRES

Sinds eind vorig jaar is Huri Sahin regio-accounthouder bij het Nationaal Programma RES. Alle zeven RES-regio’s binnen Zuid-Holland en Zeeland – dat één RES-regio is – adviseert zij over uiteenlopende zaken. Dat kan gaan over knelpunten in wetgeving of beleid maar ook over meer technisch georiënteerde vragen. ‘Maar participatie is momenteel wel het meest actuele thema’, benadrukt Sahin. ‘Alle RES-regio’s in Nederland worstelen met dezelfde vraag: hoe creëren we draagvlak en zorgen we dat inwoners écht aangehaakt zijn bij de energietransitie.’

‘Sahin is al lange tijd werkzaam op het vlak van lokale democratie. Participatie is niet een nieuw fenomeen. ‘Lokale overheden passen dit al langere tijd toe op verschillende terreinen. Dat is niet altijd een eenvoudig proces, maar wel waardevol. Voor de energietransitie en het opstellen van de RES geldt dat ook. De plannen die voortkomen uit de RES’en grijpen in op het dagelijks leven van veel inwoners. Ze hebben invloed op de omgeving, zelfs achter de voordeur. Het heeft impact op sociale verhoudingen en op de financiën van mensen. Wil je dat de energietransitie succesvol verloopt, dan zul je draagvlak moeten creëren. Daarnaast weten inwoners ongelooflijk veel. Het zou zonde zijn om die kennis niet te benutten.’

Volgens Sahin is het belangrijk dat bestuurders zich verplaatsen in de positie van inwoners en hun verhaal. ‘Geef mensen ruimte om gehoord te worden. En net zo belangrijk, geef hen terug wat je met hun inbreng doet. Om dat gesprek te voeren, is het wel van belang dat vooraf alle gesprekspartners op hetzelfde kennisniveau zitten. Anders wordt het een ongelijke discussie.’

Maar hoe bereik je een brede vertegenwoordiging van de samenleving? ‘Dat blijft lastig’, erkent Sahin. ‘De uitersten, de fanatieke voor- en tegenstanders, roeren zich gemakkelijker en weten hun achterban goed te mobiliseren. Maar bij de grote middengroep is dat lastiger. Hoe betrek je die goed? Gezinnen met jonge kinderen, worden in beslag genomen door de waan van de dag. Het is daarom belangrijk om verschillende methoden te hanteren om alle lagen van de bevolking te bereiken, ongeacht achtergrond, opleiding, leeftijd of inkomen. Denk aan een mix van informatieavonden, online middelen of huis-aan-huis enquêtes. Je moet kijken naar wat werkt. In Zeeland wordt een kinder-RES geschreven. In Drechtsteden is er een Kinderklimaattop georganiseerd. Mooie middelen om kinderen bewust te maken en het gesprek met ouders op gang te brengen.’

Op de vraag wanneer participatie rond de RES succesvol is, antwoordt Sahin resoluut: ‘Als we afspreken dat het nooit stopt! Participatie is een continu lerend proces. In elke fase heb je elkaar nodig, of het nu gaat om planvorming, uitvoering of monitoring van de resultaten. Niet voor niets is participatie één van de vier afwegingskaders waarop in de RES keuzes worden gemaakt. Naast kwantiteit, ruimte en systeemefficiëntie is draagvlak onder burgers en bestuurders essentieel.’